ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), nadir toprak elementleri (NTE) üreticisi MP Materials’a 400 milyon dolarlık yatırım yaparak şirketin en büyük hissedarı konumuna geldi. Bu stratejik hamle, ABD’nin kritik mineral tedarik zincirinde Çin’e olan bağımlılığını azaltma hedefinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. MP Materials, ABD’deki tek aktif nadir toprak madeni olan California’daki Mountain Pass tesisini işletiyor. Şirket, bu yatırımla nadir toprak işleme kapasitesini ve mıknatıs üretimini artırmayı planlıyor.
Yeni Tesisle Üretim Kapasitesi 10.000 Tona Ulaşacak
MP Materials, Pentagon’un desteğiyle ABD’de ikinci bir üretim tesisi inşa edeceğini duyurdu. Henüz lokasyonu açıklanmayan ve “10X” olarak adlandırılan bu tesisin, 2028 yılında devreye alınması planlanıyor. Tesis, şirketin NTE üretim kapasitesini yıllık 10.000 tona çıkararak ABD’nin savunma ve ticari ihtiyaçlarını karşılayacak önemli bir adım olacak. Pentagon, tesisin üretiminin tamamını 10 yıl boyunca satın almayı taahhüt ederken, JPMorgan ve Goldman Sachs da tesisi finanse etmek için 1 milyar dolarlık destek sağlayacak.
Anlaşma kapsamında Pentagon, MP Materials’ın stokladığı veya sattığı neodimyum-praseodimyum (NdPr) oksit için 10 yıl boyunca kilogram başına minimum 110 dolar fiyat garantisi sunacak. NdPr, mıknatıs üretiminde kullanılan kritik bir bileşik olarak biliniyor. Eğer piyasa fiyatı bu seviyenin altına düşerse, Pentagon aradaki farkı üç aylık nakit ödemelerle telafi edecek. Ayrıca, tesis faaliyete geçtiğinde 110 doların üzerindeki fiyat farkının %30’u Pentagon’a geri ödenecek. Bu düzenleme, Çin’in piyasa manipülasyonlarına karşı ABD’li madencileri korumayı amaçlıyor.
“Bu Bir Millileştirme Değil, Kamu-Özel Ortaklığı”
MP Materials CEO’su James Litinsky, CNBC’ye yaptığı açıklamada, bu yatırımın bir millileştirme olmadığını vurguladı: “Hâlâ dinamik bir halka açık şirketiz. Pentagon, ekonomik olarak en büyük hissedarımız olsa da kontrol bizde. Kendi kaderimizi kendimiz belirliyoruz ve hissedar odaklıyız.”. Litinsky, Çin’in politikalarının ABD’li madenciler için oluşturduğu tehdide dikkat çekerek, bu ortaklığın diğer ABD şirketleri için bir model olabileceğini belirtti.
Nadir toprak elementleri, F-35 savaş uçakları, insansız hava araçları ve denizaltılar gibi askeri sistemlerin yanı sıra elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji teknolojilerinde kullanılan mıknatısların temel bileşenleri arasında yer alıyor. Çin’in küresel nadir toprak mıknatıs üretiminin %95’ini ve işlenmesinin %90’ını kontrol ettiği bir ortamda, bu yatırım ABD’nin stratejik bağımsızlığını güçlendirmeyi hedefliyor. MP Materials, Nisan ayında Çin’e nadir toprak konsantre sevkiyatını durdurarak ABD, Japonya ve Güney Kore’deki yeni alıcılara yönelmişti.
Küresel Nadir Toprak Piyasasında Yeni Bir Dönem
MP Materials’ın Pentagon ile yaptığı bu anlaşma, ABD’nin kritik mineral ve mıknatıs üretiminde Çin’in egemenliğine karşı koyacak önemli bir adım olarak görülüyor. Şirketin Mountain Pass madenindeki mevcut kapasitesini güçlendirmesi ve yeni tesisle üretimini artırması hem savunma hem de ticari sektörlerdeki talebi karşılayarak küresel piyasada ABD’nin konumunu güçlendirecek. Bu ortaklık, aynı zamanda kamu-özel sektör iş birliğinin kritik madenler alanında nasıl bir fark yaratabileceğinin de bir örneği olarak öne çıkıyor.
