Erzincan’ın İliç ilçesinde bulunan Çöpler Altın Madeni’nde 13 Şubat 2024 tarihinde meydana gelen yığın liçi kayması sonrası madendeki faaliyetler durdurulmuştu. Yaşanan olayda dokuz madenci hayatını kaybederken, yasal süreçler ise halen devam ediyor. Diğer taraftan madendeki tüm temizleme, gözden geçirme ve hazırlık süreçleri tamamlandı. Madenin, yalnızca sülfit tesisindeki üretim ile yeniden faaliyete geçmesi için teknik alt yapı da tamamlanmış olup konuyla ilgili izin süreçleri devam ediyor.
Yöre halkı ve esnaf ise madenin açılmasını beklediklerini çeşitli platformlarda dile getiriyorlar.
Erzincan Ticaret Odası Başkanı Ahmet Tanoğlu, “Altın ithalatı zaten cari açıkta büyük yer tutuyor. Maden güvenli şekilde yeniden faaliyete geçmeli.” derken Erzincan Ticaret Borsası Başkanı Nadir Akar ise “Sadece bölge esnafı değil, Türkiye ekonomisi de zarar gördü. Maden açıkken burada ciddi bir ticaret döngüsü vardı. Üretim durduğunda o çark tamamen bozuldu.” şeklinde açıklamada bulundu.
CHP Erzincan İl Başkanı Yalçın Tanrıverdi, CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer ve Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül ile Çöpler madenini ziyaret ettiklerini aktarırken, CHP olarak hiçbir zaman üretimin karşısında olmadıklarını vurguladı. Tanrıverdi, Çöpler altın madeninin Erzincan’a sunduğu istihdam ve ekonomik katkıların farkında olduklarını ifade ederek “İnsan canından kıymetli hiçbir şey yok. Bu anlamda maden yönetimi ile iletişim halindeyiz. İyileşme anlamında iyi bir çalışma var. Madenin işçi kazalarının olmadığı bir şekilde, İliç halkının istediği gibi çevreye zarar vermeden, önlemler alınarak üretimine devam etmesi konusunda partimiz açısından hiçbir sakınca olmadığını da burada beyan etmek istiyorum.” şeklinde konuştu.
Tanrıverdi’nin aktardığı bilgiye göre, Sağlık Bakanlığı’nın İliç’te açtığı 67 kişilik temizlik kadrosu ilanına tam 14 bin kişi başvurdu. Bu rekor başvuru, ilçede yaşanan işsizlik krizinin en çarpıcı göstergesi olarak değerlendiriliyor. Madenin kapalı olması nedeniyle işsiz kalan vatandaşlar, geçici kadrolar ve düşük ücretli işlere dahi umutla başvurmak zorunda kalıyor.
CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada “İliç’te üretimin yeniden başlaması için çevre ve insan sağlığına dair tüm önlemler alınmalı. Kapalı liç yönteminin yüzde 99 oranında güvenli olduğu belirtiliyor. Tüm tedbirler sağlandıktan sonra üretim artsın ve emekçinin hakkı verilsin.” dedi.
Dokuz Eylül Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Cemalettin Okay Aksoy da konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada “Bakanlık denetimleri ve şirket testlerine göre çevre açısından riskli bir durum tespit edilmedi.” dedi.
Sabırlı Vadisi’nde yaklaşık 6 bin su ve 700 toprak örneği analiz edildi. Rehabilitasyon çalışmaları tamamlandı ve yaklaşık 210 milyon dolar harcama yapıldı. Üretimin kapalı sülfit tesisi ile yeniden başlaması, çevresel ve iş güvenliği açısından daha sağlam bir sistem sunuyor. Madencilik özellikle kırsal bölgelerde kalkınmanın lokomotifi. Üretimin uzun süre kesintiye uğraması hem yerel halkı hem de ülke ekonomisini zorluyor.
Madenin kapanması sonrası bölgede işsizlik artışı ve ekonomik durgunluk yaşandığı, özellikle yerel esnaf ve istihdam üzerinde ciddi olumsuz etkiler olduğu belirtiliyor. Altın Madencileri Derneği’ne göre maden, doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 4 bin kişiye istihdam sağlıyordu. Türkiye’nin 2024’te 32,2 ton altın üretimi yaptığı, ancak 123,8 ton ithalatla cari açıkta 10 milyar dolarlık bir yük oluştuğu vurgulanıyor.
