Rahmetli Abdülkadir Tüfekçioğlu, 72 yıl önce 1954 yılında Ankara İskitlerde, Türkiye kırsalında çok rağbet gören lastik ayakkabı üretimine başlar. O yıllarda ülkemizde cevher zenginleştirme makinaları üretimi olmadığından, tamamı ithal makinalardır. Dolayısıyla bu makinaların yedek parçaları da ithal edilmek zorundadır. Ülkemizin flotasyon tesislerine sahip tek şirket olan Etibank, Ergani flotasyon tesisi flotasyon makinalarının aşınan parçaları olan kauçuk fanlarını (impeller-statör), ülke içinde yaptırma kararı sonrası 1964 yılında Abdülkadir Tüfekçioğlu ile temas kurarak yerli üretim sürecini başlatır. Etibank için ithal ikamesi olabilecek kalitede üretim başarılı olur.
Lastik ayakkabı üretiminden Denver Sub-A flotasyon makinaları kauçuk parçaları üretimine geçiş başarılı olunca, kauçuk ürün yelpazesi
de genişler. Çamur pompaları fan ve salyangozları, hidrosiklon astar, apex ve vortexleri de üretilmeye başlanır.
Yukarıda özetlenen başarılı evrilmeler 80’li yıllara gelindiğinde kauçuk imalatlar içinde belki de en iddialısı olan değirmen astar ve lifterbar ile de devam eder.
Tüfekçioğlu’nun yedek parça üretimindeki başarısının getirdiği özgüven sayesinde çamur pompaları, hidrosiklonlar, Denver Sub-A ve D-R flotasyon selüllerinin üretimine başlanır. Gerek ülkemizin madencilik sektörünün gelişmesine gerekse belki de en önemlisi ithalatlarının pahalı olmasının yanında akut döviz sıkıntısı, yukarıda adı geçen kauçuk parçaları yapılan makinaların tamamının üretilmesinde önemli rol oynar. 2000’li yıllara gelindiğinde Tüfekçioğlu, çok büyük ölçekli olmayan bir flotasyon tesisinin makina-ekipman donanımını üretme kapasitesine ulaşır. Kalemaden- Çine (1999) ve Esan-Balya (2009) en güzel örneklerdir. Öyle ki Balya tesisindeki flotasyon makinaları 17 yıldır sorunsuz olarak üretime hala devam etmektedir.
Başarılı evrilmelerin doğal bir sonucu olarak Tüfekçioğlu büyük kapasiteli özgün makina-ekipman üretimi aşamasına gelir.
Dünya madencilik sektörünün ulaştığı ve istediği son teknoloji ürünlerin üretimi için Üniversite-Tübitak-Sanayi iş birliğinin mutlaka kurulması gerekiyordu. Burada mutlaka anmak gerekir. Hacettepe Üniversitesi, Cevher Zenginleştirme Bölümü hocaları çok değerli bilgi ve deneyimlerini esirgemesiz Tüfekçioğlu’na aktarırken Tübitak da tank selül ve pompa projelerine mali destek sağladı. Bu süreç üniversite-sanayi iş birliğinin güzel, somut bir örneğidir.
Yazar: Prof. Dr. İrfan Bayraktar, Maden Mühendisi
Yazının devamı Madencilik Türkiye Dergisi‘nin 134. sayısında… Dergiyi pdf olarak okumak veya basılı şekilde edinmek için tıklayın
